ABD ile İran arasındaki ekonomik gerilim 25 Ağustos’ta yeni bir aşamaya taşındı. Washington yönetiminin İran’a yönelik ekonomik baskıyı artırması ve İran’la ticari ilişkilerini sürdüren ülkelere yönelik yeni yaptırım ihtimalini gündeme getirmesi, küresel ticaret ve enerji piyasalarında yeni risklerin oluşmasına neden oldu. İran tarafı ise ABD’nin ekonomik baskısına karşılık vereceğini açıkladı.

Gerilimin ekonomik açıdan en önemli boyutlarından biri enerji piyasaları. İran’ın dünya enerji ticaretindeki konumu ve Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol taşımacılığındaki kritik rolü nedeniyle bölgede yaşanabilecek yeni bir gerilim, petrol fiyatları ve taşımacılık maliyetleri üzerinde doğrudan baskı oluşturabilir. Buna karşın 25 Ağustos’ta petrol fiyatlarının, ABD’nin İran’a yönelik yeni adımlarının beklenenden daha sınırlı kalması ve Çin’den gelen petrol talebinin zayıflaması nedeniyle gerilediği görüldü.

Türkiye açısından ise gelişmenin iki önemli ekonomik boyutu bulunuyor. İlk olarak enerji fiyatlarında yaşanabilecek sert bir yükseliş, Türkiye’nin enerji ithalat faturasını ve şirketlerin üretim maliyetlerini artırabilir. İkinci olarak İran’la ticaret yapan Türk şirketleri, Washington’ın İran’ın ticaret ortaklarına yönelik baskıyı genişletmesi halinde finansman ve ödeme kanalları açısından yeni risklerle karşılaşabilir.

ABD’nin İran’ı küresel ekonomiden daha fazla izole etmeye çalışması Çin, Hindistan, Türkiye, Rusya ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi İran’ın önemli ticaret ortaklarını da zor bir ekonomik denklemin içine çekebilir. Bu nedenle önümüzdeki günlerde açıklanacak yaptırım kararları yalnızca İran ekonomisi açısından değil, küresel ticaret yolları ve enerji fiyatları açısından da yakından izlenecek.

25 Ağustos itibarıyla piyasalar için temel soru ise şu: İran’a yönelik ekonomik baskı genişlerse petrol, taşımacılık ve ticaret maliyetleri ne kadar yükselecek? Bu sorunun cevabı, Türkiye dahil birçok ülkenin önümüzdeki dönemdeki enflasyon ve büyüme görünümünü etkileyebilir.